In de veelheid van geluiden
In 'de veelheid van geluiden' vraag ik me soms af of ik als pastor voortdurend moet mee-laveren met alle verschillende bewegingen of dat ik juist mijn eigen theologische koers mag blijven varen.
In de veelheid van geluiden
In de veelheid van geluiden
in het stormen van de tijd
zoeken wij het zachte suizen
van het woord dat ons verblijdt.
(Sytze de Vries)
De kerkelijke gemeente waarvoor ik momenteel werkzaam ben als Pastor is een pluriforme gemeente. Dit is mooi, maar kent ook haar uitdagingen.
De gemeenteleden zijn heel divers, van jong tot oud, van orthodox tot vrijzinnig, van zeer betrokken tot op grote afstand van de kerk. De gemeente heeft één moderne vierplek en maakt daarnaast gebruik van vier oude kerken, die inmiddels alle vier zijn overgedragen aan de Stichting Groninger Kerken. Er is samenwerking met de Nederlandse Gereformeerde Kerk, maar ook zijn er samenwerkingen met kunstenaars en culturele commissies waarvan de leden soms wars zijn van kerk en geloof.
Veel activiteiten
De gemeente is een levendige gemeente waar naast de wekelijkse kerkdiensten heel veel activiteiten worden georganiseerd. Van schrijfcafé tot concerten, van handwerken tot jeugdsoos, van ‘aan etenstafel’ tot kunstexposities. En nu er steeds moeilijker voorgangers te vinden zijn voor de kerkdiensten wordt ook gezocht naar andere vormen van vieren. In de oude kerken zijn de maandelijkse diensten vervangen door vespers en in de centrale vierplek wordt geëxperimenteerd met diensten waarin gemeenteleden voorgaan. Daarnaast wordt de roep om andere muziek en meer ruimte voor kinderen en jeugd steeds luider.
In die veelheid van geluiden vraag ik me soms af of ik als pastor voortdurend moet mee laveren met al die verschillende bewegingen of dat ik juist mijn eigen theologische koers mag blijven varen.
Ik denk wel eens terug aan de Hervormde predikant uit mijn geboortedorp. Hoe hij rustig zijn gang ging, elke zondag op de preekstoel stond en als een herder de gemeente leidde. Hij was de dominee en zijn rol was duidelijk. Hij studeerde, was pastor voor de gemeenteleden, was altijd bereikbaar en werd gewaardeerd zonder mee te laveren op welke beweging dan ook Hij voer zijn eigen koers, zo leek het, en de gemeente voer met hem mee. De kerk hoorde, voor zover ik het kon zien als kind, gewoon bij het leven.
Nu ik zelf pastor ben - en momenteel de enige professional in een gemeente die tot voor kort nog drie beroepskrachten had - raak ik het spoor soms bijster. In een tijd waarin elk jaar na de actie kerkbalans het aantal uitschrijvingen weer hoger wordt, in een tijd waarin samenwerken met buurgemeenten nog de enige optie lijkt om te blijven voortbestaan, in een tijd waarin kinderen en jongeren worden gemist, in die tijd verlang ik heel eerlijk gezegd naar een beetje rust, naar verstilling en authenticiteit.
Verschillende generaties
Onlangs vertelde iemand het volgende: in de kerk en daarbuiten zijn er verschillende generaties. Er is de generatie van hen die iets ouder zijn dan wijzelf (zestigers en daarboven), die als kind het kerkleven als vanzelfsprekend hebben ervaren of die juist zijn beschadigd door wat de kerk ook is geweest.
Er is de generatie van de dertigers en veertigers van wie de ouders grotendeels zijn afgehaakt en bij wie vooral de negatieve klank is blijven hangen.
En je hebt de generatie van de tieners en de twintigers die eigenlijk helemaal los van kerk en gebod zijn opgegroeid. Juist die jonge mensen lijken nu opnieuw nieuwsgierig naar wat dat eigenlijk is: geloof, spiritualiteit, ritueel, de Bijbel en kerkgebouwen waar de wolk gebeden nog hangt. Die jonge generatie is op een bepaalde manier vrij van oordelen en vooroordelen maar kijkt met een nieuwe blik naar wat al eeuwen de mensheid heeft gedragen: het verlangen naar en het vermoeden van dat wat groter is dan wij kunnen denken.
Transitiefase
En opeens realiseer ik me dat we in een transitiefase zitten. De vanzelfsprekendheid van vroeger is al lang verdwenen maar er hangt nog wel van alles om ons heen aan verwachtingen, oordelen en vooroordelen. Terug in de tijd zal niet lukken - en is ook niet wenselijk - maar hoe het wel wordt is ook nog niet duidelijk. We zijn aan het laveren om maar zoveel mogelijk mensen binnenboord te houden terwijl we voortdurend mensen overboord zien stappen.
Wat ik me ook realiseer is dat laveren hoort bij tegenwind. Van links naar rechts manoeuvreren om tegen de wind in stapje voor stapje te blijven bewegen. Maar hoe zou het zijn om niet meer te laveren maar de boot te keren? En je mee te laten voeren naar waar de wind je brengt? Niet meer alle verwachtingen en vanzelfsprekendheden in de lucht willen houden, maar deze eens loslaten en ontdekken wat dat met je doet? Als mens en als gemeente? Dat het niet zozeer gaat om wat je allemaal doet maar om wat we zijn.
Misschien is het goed om ons mee te laten voeren met de wind. Gewoon even niets doen, even niets hoeven, genieten van de stilte, de rust en de authenticiteit. Ik vermoed dat in de veelheid van geluiden, in het stormen van de tijd, er dan geleidelijk aan weer het zachte suizen te horen zal zijn van het Woord dat ons verblijdt.